1954 წლის ტრაგედია

1954 წლის 5 სექტემბერი – უდიდესი ტრაგედია ბანძის ისტორიაში. 1954 წლის 5 სექტემბერი მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბანძის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე და ტრაგიკულ თარიღად დარჩება. ამ დღეს მომხდარმა საშინელმა ავტოსაგზაო შემთხვევამ ადგილობრივი საჯარო სკოლის პედაგოგებისა და მოსწავლეების სიცოცხლე შეიწირა. კატასტროფამ, რომელმაც მთელი საქართველო შეძრა, ბანძის სკოლის 5 მასწავლებელი და 14 მოსწავლე ემსხვერპლა. ამ შემთხვევამ სამუდამოდ შეცვალა სოფლის ცხოვრება.

დაღუპულთა ხსოვნა ათწლეულების გასვლის მიუხედავად, სოფელ ბანძაში ამ ტრაგიკულ დღეს არ ივიწყებენ. ყოველი წლის 5 სექტემბერს ადგილობრივები, გარდაცვლილთა ახლობლები და სკოლის წარმომადგენლები ერთად იკრიბებიან დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად. ამ დღეს ადგილობრივ ტაძრებში ტრადიციულად ტარდება სულის მოსახსენებელი პანაშვიდები და პარაკლისები. დაღუპული მასწავლებლებისა და მოსწავლეების სახეები სამუდამოდ დარჩება სოფლისა და სკოლის ისტორიაში.